Toekomst Museumstoomtram en de regio
Geactualiseerd tot: 29 september 2010
Laatste Nieuws
Eind 2009 en 2010 is in eerste instantie door implementatie-managers en later door de inmiddels benoemde Raad van Toezicht gewerkt aan het opstellen van een bedrijfsplan, op basis waarvan het plan van Floris de Gelder kan worden ingevoerd. Eind augustus 2010 lag er een definitief voorstel hiervoor. Presentatie aan de Raden van Hoorn en Medemblik volgde op 9 september, die op 27 en 28 september akkoord gingen met de uitvoering, waarmee de financiele afspraken kunnen worden nagekomen.
Meest opvallende aanpassingen in het bedrijfsplan ten opzichte van het plan De Gelder zijn het handhaven van de vier rechtspersonen, om juridisch fiscale redenen; het invoeren van een bestuursmodel conform de code Cultural Governance met een Raad van Toezicht en een geleidelijke overdracht van taken in de leiding van het museum. Nadrukkelijk wordt door de raden gewenst de kennis van de huidige leiding te behouden voor het museum. Een overdracht op termijn van directietaken is voorzien binnen de bestaande organisatie.
René van den Broeke, thans hoofd Documentatie & Communicatie bij de Museumstoomtram gaat naast de huidige directeur Jaap Nieweg de directie voeren.
Een petitie voor het behoud van directeur Jaap Nieweg voor de organisatie, werd 28 september aan de raadscommissie overhandigd. Deze heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan de hernieuwde steun en begrip voor het vele werk dat hij voor de organisatie verricht en heeft verricht. Meer informatie: www.hoorngids.nl
Eerdere ontwikkelingen
Nadat de Westfriese gemeenteraden al eerder instemden met de uitvoering en financiering van het nieuw opgestelde bedrijfsplan voor de Museumstoomtram, besloten Provinciale Staten van de Provincie Noord-Holland in juni 2009 unaniem de resterende bijdrage te doen in het redden van de Museumstoomtram. Het toeristische belang van de stoomtram voor de regio, de grote betekenis van de landelijke collectie en de functie van het museum als leerwerkbedrijf en grote vrijwilligersorganisatie worden daarbij als belangrijkste argumenten genoemd.
De financiele redding van het museum is hiermee een stap dichterbij gekomen, onder voorwaarde dat in de periode die volgt een nieuw bedrijfsplan wordt gemaakt en ingevoerd.
De eenmalige investering van in totaal
€ 1.228.000 (van gemeenten en provincie) werd nodig geacht om de toekomst van de tram te garanderen. Eind 2008 kwamen de gemeenten Hoorn en Medemblik met een bedrag over de brug, maar er bleef nog een financieel gat over van € 614.000,-. Provinciale Staten van Noord-Holland hebben nu aangegeven dat zij het overgebleven benodigde bedrag eenmalig gaan investeren in het museum. Binnen afzienbare tijd kan het reddingsplan worden afgerond door een implementatiemanager te benoemen die het nieuwe bedrijfsplan (zie hieronder) in gaat voeren.
De gemeenteraadsleden van Hoorn en Medemblik kregen 29 oktober 2008 het nieuwe opgestelde bedrijfsplan voor de Museumstoomtram gepresenteerd. Het plan is een voorwaarde om tot financiele steun over te gaan en is opgesteld door Drs. F. de Gelder, directeur van museum Van Speelklok tot Pierement. Het laat zien dat de stoomtram de potentie heeft om blijvend een serieuze bijdrage te leveren aan het toeristisch - culturele product van de regio. Redding van de stoomtram is reëel en haalbaar. Daar is wel een grote inspanning van de betrokken gemeenten en de provincie voor nodig. Ook is er een stevige ingreep in de organisatie nodig. De colleges zijn bereid de benodigde inspanningen te leveren. Ook de Museumstoomtram staat achter dit bedrijfsplan. Op 18 november is de gemeenteraad van Hoorn unaniem akkoord gegaan met het voorstel. Tijdens de gemeenteraadsvergadering van 1 december in Medemblik werd het voorstel eveneens unaniem aangenomen. Wel werd er sterk op aandrongen ook de andere partijen, zoals de provincie Noord-Holland en de overige Westfriese gemeenten, te wijzen op hun verantwoordelijkheid voor een deel van de financiering. De gemeenten Stedebroec en Wervershoof hebben inmiddels een eenmalige bijdrage in de sanering toegezegd. Op 8 april 2009 volgde alsnog steun uit de Enkhuizer gemeenteraad (slechts een fractie bleef tegen).
Op 22 april 2008 stemden de gemeenteraden van Hoorn en Medemblik in met het maken van een bedrijfsplan voor de Museumstoomtram. Beide raden en colleges willen schouder aan schouder de klus klaren, omdat zij toekomst zien in de Museumstoomtram. In een persbericht beschrijven zij de Museumstoomtram als een 'absolute topper voor het toerisme in West-Friesland'. Op korte termijn zal nu de kwartiermaker worden benoemd die het bedrijfsplan gaat opstellen. Tot dat moment worden de noodzakelijke bijdragen gegeven om de stoomtram rijdend te houden.
Ontwikkelingen die daaraan vooraf gingen
Op 6 maart 2008 werd in het gemeentehuis te Hoorn het rapport van projectbureau Andersson Advies gepresenteerd. Hierin is de aanzet gegeven voor een toekomstig bedrijfsplan voor de Museumstoomtram door drie scenario's te beschrijven.
Op 11 maart 2008 kozen de colleges van Hoorn, Medemblik en Enkhuizen gekozen voor het derde scenario, dat hieronder is uitgewerkt. Op 13 maart hebben ook bestuur en directie van de Museumstoomtram besloten dit scenario als basis voor de toekomst te kiezen.
Op 6 en 7 april 2008 stemden de raden van Hoorn en Medemblik in met het voorstel. Daarbij is een motie toegevoegd, waarin gevraagd wordt de raden het opgestelde bedrijfsplan vooraf voor te leggen en het toezicht nadrukkelijker te regelen. In Enkhuizen is het voorstel verworpen. De Museumstoomtram vindt dit teleurstellend, maar is tevreden over het feit dat Hoorn en Medemblik het vervolgproces samen willen voortzetten.
Reactie directeur Nieweg op de actuele ontwikkelingen d.d. 12 april 2008
Scenario 3
Het onderzoeksbureau concludeert dat de exploitatie van de Museumstoomtram niet voldoende inkomsten genereert om de begroting sluitend te krijgen. Er zijn te weinig subsidies en giften ontvangen om het alsnog sluitend te maken. Goede resultaten in het jaar 2007 hebben deze lang bestaande situatie nauwelijks verlicht. Het water staat aan de lippen, aldus het rapport.
De Museumstoomtram bestaat uit een museaal deel en een rijdend toeristisch deel. Andersson Advies heeft drie toekomstscenario's voor de stoomtram ontwikkeld waarin deze delen verschillend ten opzichte van elkaar staan. Op basis van deze scenario's kunnen de colleges en raden van Enkhuizen, Hoorn en Medemblik een besluit nemen over hun bijdrage aan het behoud van de Museum stoomtram. De drie scenario's zijn:
• Scenario 1 : 'bestaande organisatie voortzetten, bedrijfsvoering afstemmen op financiele haalbaarheid.' In dit scenario ligt de nadruk zowel op de museale als op de toeristische functie.
• Scenario 2: 'museale activiteiten en exploitatie van toeristische trein in aparte organisaties.' Het vervoersbedrijf maakt met de museumorganisatie afspraken over de inzet van de rijdende trams.
• Scenario 3: 'museale activiteiten worden dienend aan de exploitatie van de toeristische trein.' Het museale karakter blijft behouden, maar de invulling van het museale wordt bepaald door de mogelijkheden in het toeristische vervoer.
Het onderzoeksbureau adviseert te kiezen voor scenario 3 omdat dit op langere termijn het beste perspectief geeft voor een goede bedrijfsvoering en de continuiteit van de Museumstoomtram. Bij het scenario horen een aantal efficiency-maatregelen zoals samenwerking met andere culturele instellingen en het bezuinigen op de uitvoering van museale taken. Gezien de grote opgave waar de organisatie voor staat, adviseert het bureau een onafhankelijk manager die bekend is met de West-Friese gemeenschap als kwartiermaker te benoemen.
Bedragen
Voor het oplossen van de problemen is een bedrag nodig om het bestaande liquiditeitstekort op te lossen met daarbij een buffer voor de toekomst en daarnaast een jaarlijkse bijdrage als subsidie in de exploitatie. Het gaat om bedragen van respectievelijk eenmalig maximaal 1 miljoen euro en ruim 350.000,- euro per jaar. Een deel van de 1 miljoen moet op korte termijn voorkomen dat de exploitatiemaatschappij failliet gaat.
Weergegeven zijn de meest recente stappen in een langdurig proces, waarin de regio de toekomstige steun aan de Museumstoomtram onderzoekt.
|
|