Diesellocomotief 101van de NederlandscheTramweg-Maatschappij
|
Bouwjaar |
1935 |
Gebouwd door |
Kromhout / Du Croo & Brauns (Weesp) |
Gebouwd voor |
Nederlandse Tramweg-Maatschappij (NTM) en diverse bedrijven in Oostenrijk. |
Verworven |
1994 |
Cultuurhistorische waardering |
A-status,Register Railmonumenten |
Kerncollectie? |
Ja |
Presentatie |
In restauratie(toestand 1935) |
Huidige locatie |
Hoorn (werkplaats) |
Eigendom |
Stichting Brabant Rail (bruikleengever) |
Afmetingen (l/b/h) |
6445/2440/3196 mm |
Gewicht (dienst) |
14,6 ton |
Dieselmotor en aandrijving oorspronkelijk |
Kromhout Gardner 8LS 8-cilinder 104 pk dieselmotor, via een hydraulische aandrijving met vier versnellingen overgebracht via een blinde as op de wielen. |
Dieselmotor en aandrijving na restauratie |
Perkins 8-cilinder 140 pk dieselmotor, via een hydraulische aandrijving traploos overgebracht op de blinde as en de wielen. |
Trekkracht |
1490 kg |
Max. snelheid |
40 kilometer per uur. |
Geschiedenis
26-8-1935 |
Locomotief 101 wordt in Heerenveen afgeleverd. |
5-6-1936 |
De locomotief gaat reizigerstrams vervoereen tussen Sneek en Heerenveen. |
1938 |
Inbouw van een stoomketel voor verwarming van de rijtuigen. |
1942 |
Verkocht aan de Deventer handelsfirma Muhring, die de locomotief doorverkoopt over de oostgrens. |
1948 |
Locomotief 101 bevindt zich in het Oostenrijkse St. Polten. |
1958 |
De locomotief wordt eigendom van Raiffeisen Lagerhaus Gansendorf, nabij Wenen en krijgt een nieuwe vier cilinder dieselmotor. |
1990 |
Locomotief 101 wordt verworven door de Stichting Brabant Rail en opgeslagen in Blerick. |
1994 |
De locomotief wordt in bruikleen gegeven aan de Museumstoomtram. |
2004 |
A-status verleend in Register Railmonumenten. |
2009 |
Start van de restauratie bij de Museumstoomtram. |
In de jaren na circa 1925, ten tijde van economische crisis, opkomende concurrentie door het wegvervoer en de steeds duurder wordende stoomtractie, trachten veel interlokale trambedrijven - met wisselend succes overigens - efficiëntere motortrams in te zetten om de exploitatie zo rendabel mogelijk te houden. Diesellocomotief 101 past in deze ontwikkeling. In 1935 laat de NTM de locomotief bouwen door de Kromhout-Motorfabriek, die door een grote order de firma Du Croo & Brauns betrekt bij de opbouw van de locomotief. Het ontwerp voorziet in een op twee assen aangedreven motorlocomotief, via een blinde as. De bovenzijde krijgt een ruimte voor de machinist in het midden, een motorruimte aan de voorzijde en een ruimte aan de achterzijde, waar later een verwarmingsketel wordt ingebouwd. De motor is een Kromhout-Gardner type 8-LS. Deze wordt in Nederland verder niet toegepast in railvoertuigen. De moderne, min of meer gestroomlijnde, vormgeving van de locomotief past geheel in de nieuwste trends van de tijd waarin de loc gebouwd wordt.
Na een aantal jaren met matig succes trams te hebben gereden bij de NTM, wordt de locomotief in 1942 als rangeerlocomotief naar het buitenland verkocht en van een andere, verbeterde aandrijving voorzien. De locomotief bevindt zich vanaf 1948 in ieder geval in Oostenrijk.
Museale informatie
De Stichting Brabant Rail kan de locomotief in 1990 in Oostenrijk verwerven en heeft haar in 1994 in langdurige bruikleen overgedragen aan de Museumstoomtram Hoorn-Medemblik, waar de locomotief met subsidies van landelijke fondsen op dit moment naar een functionele authenticiteit dienstvaardig zal worden gerestaureerd.
Bij de Museumstoomtram bevindt zich ook rijtuig C205, dat eind jaren 1930 in een gemoderniseerde uitvoering met locomotief 101 deel uitmaakte van de modernste tram van de NTM. Dit rijtuig is als stoomtramrijtuig gerestaureerd.
Aan de locomotief is vanwege haar cultuurhistorische waarde de hoogste A-status toegekend binnen de Collectie Nederland.
Terug
Locomotief 101 in Hoorn in 1999.
Locomotief 101 in dienst bij de NTM in 1936. Foto: L.J. Biezeveld
Meer achtergrondinformatie:
- Een verslag van het restauratieproces.
- De restauratie van deze locomotief wordt mede mogelijk gemaakt door:
